PRP (Platelet Rich Plasma), kişinin kendi kanından hazırlanan trombositten zengin plazmanın cilde veya saçlı deriye uygulanmasına dayanan ameliyatsız bir yöntemdir. Türkçede “trombositten zengin plazma” olarak adlandırılır. Amaç, vücudun kendi onarım süreçlerinden yararlanarak doku yenilenmesini desteklemektir.
Trombositler yalnızca kanın pıhtılaşmasında görev almaz; doku iyileşmesinde rol oynayan biyolojik maddeler de içerir. PRP farklı tıp alanlarında kullanılmaktadır; bu sayfada yüz ve saç uygulamaları ele alınmaktadır. Sonuçlar uygulama bölgesine, kişinin yaşına, genel sağlık durumuna ve hazırlanan PRP’nin özelliklerine göre değişebilir.
PRP Nasıl Hazırlanır?
PRP’nin temelinde kişinin kendi kanının kullanılması yer alır. İşlem öncesinde genellikle 10–20 ml kadar kan alınır. Kan özel tüplere yerleştirilir ve santrifüj cihazında belirli hız ve sürede döndürülerek bileşenlerine ayrılır:
- Eritrositlerin (alyuvarların) bulunduğu yoğun tabaka
- Lökosit (akyuvar) içeren ara tabaka
- Trombositten zengin plazma (PRP) kısmı
Elde edilen plazma, vücudun kendi büyüme faktörlerini içerir ve steril enjektörlerle uygulama bölgesine verilir.
PRP’nin Etki Mekanizması
PRP’nin etkisinin, trombositlerin saldığı büyüme faktörlerinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Bunlar arasında şu moleküller bulunur:
- PDGF (Platelet-Derived Growth Factor)
- VEGF (Vascular Endothelial Growth Factor)
- EGF (Epidermal Growth Factor)
- TGF-β (Transforming Growth Factor-beta)
Bu moleküllerin uygulandığı bölgede hücre yenilenmesini, kolajen üretimini ve yeni damar oluşumunu destekleyebileceği düşünülmektedir.
PRP bir kök hücre tedavisi değildir ve kortizon içermez; kişinin kendi kanından elde edilen plazma ve yoğunlaştırılmış trombositler kullanılır. Başka bir kişinin kanı kullanılmaz.
Uygulama Alanları
Yüz ve Cilt Yenileme
Yüz PRP uygulamasında plazma yüz, boyun, dekolte veya el bölgesine uygulanabilir. Bu uygulamada amaçlananlar şunlardır:
- Kolajen üretimini desteklemek
- Cildin daha canlı görünmesine katkı sağlamak
- İnce çizgilerin görünümünü azaltmaya yardımcı olmak
- Cilt tonu ve elastikiyetini desteklemek
- Bazı akne izlerinin görünümünü hafifletmeye yardımcı olmak
PRP bir dolgu maddesi değildir; yüze doğrudan hacim kazandırmaz ve cerrahi yüz germenin yerine geçmez.
Saç Dökülmesi
Saç PRP, özellikle genetik yatkınlığa bağlı (androgenetik) saç dökülmesi olan kadın ve erkeklerde saç köklerini desteklemek amacıyla uygulanabilir. Mevcut saç tellerinin kalınlığının ve yoğunluğunun desteklenmesi hedeflenir; tamamen işlevini yitirmiş saç köklerinden yeni saç çıkması beklenmez. Dökülmenin nedeni demir eksikliği, tiroit hastalığı veya hormon bozukluğu gibi bir sağlık sorunuysa önce bu nedenin değerlendirilmesi gerekir.
PRP Nasıl Uygulanır?
- Değerlendirme: Sağlık geçmişi, kullanılan ilaçlar ve beklentiler hekimle konuşulur.
- Kan alımı: Kişiden 10–20 ml kadar kan alınır.
- Santrifüj: Kan özel cihazda döndürülerek trombositten zengin plazma ayrılır.
- Uygulama: PRP, ince uçlu iğnelerle hedef bölgeye enjekte edilir.
Kan alma, santrifüj ve enjeksiyon aşamalarının steril koşullarda ve tek kullanımlık malzemeyle yapılması, enfeksiyon riskini azaltmak açısından önemlidir. İşlem genellikle 15–30 dakika içinde tamamlanır ve kişi çoğunlukla aynı gün günlük yaşamına dönebilir.
Kan alınırken standart kan almaya benzer kısa süreli bir rahatsızlık, enjeksiyon sırasında batma veya yanma hissedilebilir. Konfor için uyuşturucu krem kullanılabilir; hissedilen rahatsızlık kişiden kişiye değişir.
Seans Sayısı ve Etki Süresi
Seans sayısı standart değildir; uygulama bölgesine, şikâyetin düzeyine, kişinin yaşına ve tedaviye verilen yanıta göre planlanır. Genellikle birkaç seans, 2–4 hafta aralıklarla uygulanabilir; sonrasında hekim değerlendirmesiyle hatırlatma seansları planlanabilir. Çok sık uygulama yapılması daha iyi sonuç alınacağı anlamına gelmez.
PRP’nin etkisi genellikle hemen ortaya çıkmaz. Amaç biyolojik yenilenme sürecini desteklemek olduğundan değişikliklerin fark edilmesi birkaç hafta, saç uygulamalarında birkaç ay sürebilir. Etkinin derecesi ve süresi kişiden kişiye değişir.
İşlem Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
- İlk 24 saat boyunca uygulama bölgesine soğuk kompres yapılabilir.
- İğne yapılan bölge temiz ve kuru tutulmalı, ovuşturulmamalıdır.
- Ağır egzersiz, sauna, hamam ve sıcak duş gibi aktiviteler birkaç gün ertelenmelidir.
- Güneşten korunmaya özen gösterilmelidir.
- İşlem sonrası kullanılabilecek ağrı kesiciler hekim tarafından belirlenir; bazı ilaçların PRP’nin etkisini azaltabileceği düşünüldüğünden hekime danışmadan ilaç kullanılmamalıdır. Düzenli kullanılan ilaçlar da hekime danışmadan bırakılmamalıdır.
Olası Yan Etkiler
PRP kişinin kendi kanından hazırlandığı için alerjik reaksiyon riski genellikle düşüktür. Ancak her enjeksiyon işleminde olduğu gibi enjeksiyon bölgesinde ağrı, hassasiyet, kızarıklık, hafif şişlik, morarma ve kanama görülebilir. Daha seyrek olarak enfeksiyon veya çevre dokularda hasar gelişebilir. Olası riskler işlem öncesinde hekimle konuşulmalıdır.
Kimlere Uygulanmayabilir?
Aşağıdaki durumlarda PRP ertelenebilir veya uygun bulunmayabilir:
- Uygulama bölgesinde aktif enfeksiyon
- Kanda ciddi trombosit düşüklüğü, önemli pıhtılaşma bozuklukları veya bazı kan hastalıkları
- Kan sulandırıcı ilaç kullanımı
- Kontrol altında olmayan sistemik hastalıklar veya romatolojik hastalığın aktif dönemi
- Aktif kanser tedavisi
- Gebelik ve emzirme dönemi
Bu durumların varlığı her zaman uygulama yapılamayacağı anlamına gelmez; uygunluk kararı, kişinin hastalıkları ve kullandığı ilaçlar birlikte değerlendirilerek hekim tarafından verilir.
Sonuç
PRP, kişinin kendi kanından hazırlanan trombositten zengin plazmanın yüz veya saçlı deriye uygulanmasına dayanan, cerrahi gerektirmeyen bir yöntemdir. Cilt kalitesini ve saç köklerini desteklemesi amaçlanır; her kişide aynı sonucu vermez. Uygunluk ve seans planı hekim değerlendirmesiyle belirlenir; sonuçlar kişiden kişiye değişir.



